Dotacje unijne spowodowaÅ‚y wzrost liczby realizowanych szkoleÅ„, a co siÄ™ z tym wiąże automatycznie wzrosÅ‚o zapotrzebowanie na trenerów biznesu. Powszechnie pokutuje przekonanie, że każdy może być trenerem. Jak grzyby po deszczu powstajÄ… coraz to nowe szkoÅ‚y trenerów. Aż trudno siÄ™ poÅ‚apać w tej przebogatej ofercie. Każda na swój sposób kusi nowymi umiejÄ™tnoÅ›ciami oraz szerokimi możliwoÅ›ciami jakie daje nowy zawód-trener. Nie wspomnÄ™ już o nieograniczonych możliwoÅ›ciach zarobkowania. Niestety maÅ‚o która wspomina o tym, jak wysokie wymagania stawia przed nami ten zawód.
WÅ›ród doÅ›wiadczonych trenerów funkcjonuje taki maÅ‚y żarcik:
- Masz zdrowy żołądek? Stalowe nerwy? Ogólnie, cieszysz siÄ™ dobrym zdrowiem?
- Lubisz spÄ™dzać urlop w dobrych hotelach? Pewnie jeszcze lubisz podróżować? Tak?
- Zostań trenerem a szybko się to zmieni!
Od kilku lat mam przyjemność wspóÅ‚pracować z najlepszymi trenerami z caÅ‚ej Polski. DziÄ™ki nim potrafiÄ™ dostrzec i docenić indywidualność każdego z nich. PracujÄ…c z najlepszymi Å‚atwo jest podnosić poprzeczkÄ™, bo skoro ktoÅ› jest dobry, może być jeszcze lepszy. Tak wiÄ™c, co wedÅ‚ug mnie mieÅ›ci siÄ™ pod pojÄ™ciem „dobry trener”?
Dobry trener powinien przede wszystkim lubić pracÄ™ z ludźmi i umieć czerpać z tego przyjemność. Ważne jest, aby posiadaÅ‚ dystans do siebie i nie zatraciÅ‚ umiejÄ™tnoÅ›ci krytycznej oceny samego siebie. DojrzaÅ‚a osobowość i umiejÄ™tność panowania nad swoim emocjami to kolejny atut w zawodzie trenera. NiewÄ…tpliwie bycie elastycznym stanowi ogromnÄ… zaletÄ™ trenera, zarówno w odniesieniu do możliwoÅ›ci dostosowania siÄ™ do oczekiwaÅ„ uczestników jak i dyspozycyjnoÅ›ci.
Dobry trener doskonale dysponuje swoimi zasobami, potrafi odpowiednio wyważyć stosunek iloÅ›ci pracy do odpoczynku, co z punktu osoby zarzÄ…dzajÄ…cej firmÄ… szkoleniowÄ… jest bardzo ważne, bo ma Å›cisÅ‚y zwiÄ…zek z jakoÅ›ciÄ…. Wiadomo, że w branży szkoleniowej, jak w każdej innej zdarzajÄ… siÄ™ miesiÄ…ce wytężonej pracy np. niewÄ…tpliwie czerwiec, październik i listopad należą do takich miesiÄ™cy. Przeciążenie pracÄ… może skutkować przemÄ™czeniem, rutynÄ… i w konsekwencji spadkiem jakoÅ›ci pracy, a w najgorszym wypadku uszczerbkiem na zdrowiu czy wypaleniem zawodowym – na co dobry trener nie może sobie pozwolić.
Dobry trener potrafi umiejÄ™tnie sÅ‚uchać, obserwować i wyciÄ…gać trafne wnioski. W sposób konstruktywny przekazuje informacje zwrotne. Cechuje go duża odporność na stres. Dobry trener jest empatyczny i otwarty na ludzi, wiedzÄ™ i nowe doÅ›wiadczenia. Dobry trener nie może spocząć na laurach, aby nie wypaść z rynku musi stale siÄ™ rozwijać, doksztaÅ‚cać, zdobywać nowe doÅ›wiadczenia i poszerzać wiedzÄ™. Dotyczy to nie tylko zakresu tematycznego z jakiego szkoli. Dobry trener musi mieć szerokÄ… wiedzÄ™ ogólnÄ…, wiedzieć co dzieje siÄ™ w kraju i na Å›wiecie, ponieważ trener to osoba opiniotwórcza.
Dobry trener to osoba komunikatywna posiadajÄ…ca wysokÄ… kulturÄ™ osobistÄ….
Dobry trener to wreszcie osoba odpowiedzialna. Potrafi doskonale rozpoznać potrzeby szkoleniowe ludzi- uczestników szkolenia i cele biznesowe klienta – organizacji. W sposób odpowiedzialny godzi ich interesy, potrafi znaleźć wspólnÄ… pÅ‚aszczyznÄ™ z korzyÅ›ciÄ… dla obu stron. W trakcie szkolenia dobry trener powinien być skoncentrowany na uczestnikach a nie na sobie. Z tyÅ‚u gÅ‚owy powinien zawsze mieć cel jaki ma do zrealizowania. Zawsze bierze odpowiedzialność za efekty swojej pracy. Dobry trener wie, że w pewnych sytuacjach nie może zapÄ™dzać siÄ™ zbyt daleko, jeżeli istnieje ryzyko, że sobie nie poradzi. Dlatego też cenne w takich sytuacjach jest wsparcie drugiego trenera.
Dobry trener dba o swój warsztat, doskonale zna narzÄ™dzia, którymi siÄ™ posÅ‚uguje, potrafi przewidzieć skutki ich użycia. Co wiÄ™cej stosuje je w sposób etyczny.
Zanim zaÅ‚ożyÅ‚am wÅ‚asnÄ… firmÄ™ szkoleniowÄ…, byÅ‚am Å›wiadkiem skutków nieetycznego i dodatkowo nieumiejÄ™tnego wykorzystania pewnych technik wywierania wpÅ‚ywu w stosunku do grupy moich znajomych, uczestników szkolenia z komunikacji. To doÅ›wiadczenie tak mnie zniechÄ™ciÅ‚o do tych narzÄ™dzi, że przez dÅ‚ugi czas nie mogÅ‚am siÄ™ do nich przekonać.
Dobry trener to osoba spójna i wiarygodna, co oznacza, że stosuje zasady, których uczy.
Co wiÄ™cej, w sytuacji tak wielu firm i trenerów na ryku szkoleniowym, trener aby siÄ™ wyróżniać musi być kreatywny i siÄ™gać do niekonwencjonalnych metod, musi mieć Å›wieże podejÅ›cie do realizacji okreÅ›lonego tematu szklenia.
W całej tej wyliczance nie może zabraknąć pasji, pozafinansowych motywacji do wykonywania tego zawodu oraz ogromnej dawki poczucia humoru, co bezwzględnie wiąże się z posiadaniem dużego dystansu do siebie i rzeczywistości.
Bez wÄ…tpienia praca trenera daje ogromne poczucie wolnoÅ›ci i niezależnoÅ›ci. Trzeba jednak wykazywać siÄ™ dużą samodyscyplinÄ… i zorganizowaniem aby odnieść sukces. Dodatkowo mile widziane jest wsparcie finansowe partnera, zwÅ‚aszcza gdy sÅ‚abo gospodarujemy wÅ‚asnymi pieniÄ™dzmi. Co prawda zarobki dobrego trenera sÄ… dosyć wysokie, niestety rzadko sÄ… regularne. Najcięższe pod tym wzglÄ™dem sÄ… miesiÄ…ce letnie, kiedy ludzie korzystajÄ… z urlopów i rzadko która firma w tym czasie decyduje siÄ™ na szkolenia.
Brzmi groźnie? To tylko podstawowy kanon oczekiwań, jakie stoją przed dobrym trenerem. Często od trenera oczekuje się, aby był charyzmatyczny i stanowił dla nas autorytet. Jestem przekonana, że pomimo dużej staranności w wymienianiu cech dobrego trenera, kilka udało mi się pominąć. W tej kwestii liczę na Ciebie drogi czytelniku i czekam na Twoje propozycje.
PisaÅ‚am już o tym jaki powinien być dobry trener. Teraz bardzo krótko jeszcze o tym: Po czym poznać dobrego trenera?
Tak jak mówi siÄ™ o polskich pilotach, że polecÄ… nawet na drzwiach od stodoÅ‚y, tak dobrego trenera poznać po tym jak radzi sobie w trudnych sytuacjach.
Wszyscy wiemy, że pomimo starannego przygotowania szkolenia na każdym jego etapie, poczÄ…wszy od badania potrzeb po ankietÄ™ koÅ„cowÄ… i sesje follow up zdarzajÄ… siÄ™ czasami sytuacje nieprzewidziane, które potrafiÄ… wybić z rytmu nie jednego mniej doÅ›wiadczonego trenera.
Wyobraźcie sobie szkolenie, późnÄ… jesieniÄ…, w górach. Sala w przyziemiu z maÅ‚ymi okienkami. Rozpoczynamy szkolenia i nagle gaÅ›nie Å›wiatÅ‚o, po czym okazuje siÄ™, że prÄ…du nie bÄ™dzie, z powodu uszkodzeÅ„ bÄ™dÄ…cych wynikiem halnych wiatrów, przez kilka najbliższych dni. Grupa 16 uczestników spowita w ciemnoÅ›ciach, czeka w gotowoÅ›ci do poszerzania wiedzy i umiejÄ™tnoÅ›ci. Przyjechali z miejscowoÅ›ci oddalonej ponad 100 km na dwudniowe szkolenie i ani myÅ›lÄ… o wczeÅ›niejszym powrocie. To byÅ‚o pierwsze szkolenie przy Å›wiecach w tej firmie. SkoÅ„czyÅ‚o siÄ™ brawami dla trenera i przeszÅ‚o do historii. Trener wykazaÅ‚ siÄ™ dużą elastycznoÅ›ciÄ…, opanowaniem i poczuciem humoru, skorzystaÅ‚ z bogatej skrzynki narzÄ™dziowej i przeprowadziÅ‚ Å›wietny warsztat.
Opisana powyżej sytuacja byÅ‚a zupeÅ‚nie wyjÄ…tkowa i pewnie nie zdarza siÄ™ trenerom zbyt czÄ™sto, w przeciwieÅ„stwie do psikusów, jakie sprawia nam np.; rzutnik który nie komunikuje siÄ™ z laptopem, zepsuta klimatyzacja, wyczerpane markery, za krótki przedÅ‚użacz, zepsuty sprzÄ™t nagÅ‚aÅ›niajÄ…cy itd. Itp.
Do trudnych sytuacji w pracy trenera często zalicza się jeszcze :
- odczucie negatywnego nastawienia uczestników do szkolenia,
- negatywny wpływ lidera na grupę,
- zdominowanie dyskusji przez jednego lub kliku czÅ‚onków zespoÅ‚u,
- częściowy lub caÅ‚kowity brak zaangażowania osób biorÄ…cych udziaÅ‚ w szkoleniu, itd.
Takie sytuacje stanowiÄ… chleb powszedni w pracy trenera. Mniej doÅ›wiadczony trener powie, że miaÅ‚ trudnÄ… grupÄ™ lub trudnego uczestnika. Dobry trener potraktuje to jak kolejne wyzwanie i nawet najwiÄ™kszego mÄ…dralÄ™ czy malkontenta przekona do efektywnej wspóÅ‚pracy. Co wiÄ™cej najczęściej „trudny uczestnik” w efekcie staje siÄ™ najbardziej zaangażowanym i zadowolonym uczestnikiem szkolenia.
MyÅ›lÄ™, że osobnÄ… kategoriÄ™ stanowi tzw. trudny uczestnik, który jest niekulturalny ponad miarÄ™, wulgarny, agresywny i czÄ™sto pod wpÅ‚ywem alkoholu. Na takich uczestników dobry trener również znajdzie sposób.
Mam nadziejÄ™, że choć częściowo udaÅ‚o mi siÄ™ naszkicować portret „dobrego trenera”. A może trenera IDEALNEGO? Zapytasz pewnie, gdzie można go spotkać? Uwierz mi jest ich wielu! I sÄ… wÅ›ród nas.
Autor: Małgorzata Rajter-Bąk
